Güvenilir bilgi. Yılların deneyimi. Kuzey Kıbrıs’ın en büyük ve en saygın hukuk firmalarından biri...

KKTC’de Şirketlerin Tasfiyesi

KKTC’de Şirketlerin Tasfiyesi

Şirketlerin Tasfiyesinde Hangi Yasal Mevzuatlar Uygulanır ?

Şirketin kurulması gibi, tasfiye edilip dağılması da şirket hukukunun bir parçasıdır. Şirketlerin tasfiyesi birçok sebepten dolayı meydana gelebilmektedir. Örneği bir şirketin aktifleri pasiflerini karşılamıyorsa, finansal olarak borçlarını ödemekten aciz duruma düşmüş ise veya iflasını ilan etmiş ise, şirketin hissedarları veya yönetim kurulu ana sözleşme ve tüzüğün gereklerinin yerine getirilmediği için şirketin tasfiyesini talep ediyorsa şirketin tasfiyesi talep edilebilmektedir.

 

Şirketlerin tasfiyesine uygulanacak birden fazla yasal mevzuat bulunmaktadır. KKTC’de şirketlerin tasfiyesi için uygulanacak esas yasal mevzuat Fasıl 113 Şirketler Yasası’dır. Ayrıca Bankaların tasfiyesi durumunda, 39/2001 Bankalar Yasası’nın ilgili hükümleri, 1953 tarihli Mahkeme Nizamları (Rules of Courts) altında yer alan iflas tüzüğü, 1933 Tasfiye Tüzüğü, Fasıl 5 İflas Yasası, Hukuk Muhakemeleri Usül Tüzüğü ile Nisfet Hukuku prensipleri ve ilgili Akkam-i Umumiye kuralları uygulanmaktadır. Yargıtay bir kararında, tasfiyelerle ilgili olarak 1933 tasfiye tüzüğü ile hukuk muhakemeleri usül tüzüğünün bir bütün teşkil ettiğini belirtmiştir. Tasfiye ile ilgili uygulanacak mevzuat çok karışık ve kompleks olmakla birlikte, bazen hangi mevzuatın uygulanabilirliği tartışmalıdır. Bu yüzden tasfiyesi gündemde olan şirketin ne tür bir şirket olduğu, tasfiye sebebi ve tasfiyenin kimin tarafından talep edildiği son derece önem taşımaktadır.

 

Tasfiye Türleri Nelerdir ?

KKTC Fasıl 113 Şirketler Yasası, 1948 İngiltere Şirketler Yasası’nın muadili olup şirketlerin tasfiyesi ile ilgili temel kuralları içeren yasal mevzuattır. Fasıl 113 Şirketler Yasası hükümleri gereğince, genel olarak bir şirketin 3 şekilde tasfiyesi mümkündür;

1- Mahkeme tarafından tasfiye

2- Gönüllü tasfiye

3- Mahkeme gözetimine bağlı olarak yapılan tasfiye.

Bu tasfiye türleri tasfiyenin dayandığı sebeplere göre belirlenmektedir.

 

 

Hangi Hallerde Şirket Mahkeme Tarafından Tasfiye Edilebilinir?

Fasıl 113, hangi hallerde mahkemenin şirketin tasfiyesine karar verebileceğini düzenlemiştir. Bunun ilk koşulu mahkemenin tasfiye kararının adaletli ve hakkaniyete uygun olmasıdır (JUST AND EQUITABLE). Nisfet hukuku kurallarından gelen bu koşulun varolmadığı hallerde, diğer tasfiye nedenlerinin gerçekleşmesi durumunda bile mahkeme şirketin tasfiyesine izin vermeyecektir. Buna örnek olarak şu durumlar yargıtay tarafından örnek gösterilmiştir;

“i. Şirketin ana hedefinin veya özünün ortadan kalkması,

ii. Şirket meselelerinin yönetimi ile ilgili olarak bir çıkmazın olması,

iii. Şirketin hile amaçları için oluşturulmuş olması ve şirketin sadece bir paravan şirket olması,

iv. Şirkette azınlıktaki hissedarlara karşı baskı yapılması veya şirketin ağır surette kötü yönetimi”.

 

Ayrıca tasfiyenin adil ve hakkaniyetli olması kuralına örnek olarak şirketin yaptığı işin şirketi zarara uğratması ve şirketin borçlarını ödeyememesi, şirketin tasfiyesi iflastan kurtulmasının tek yolu olması, direktörler arasında anlaşmazlık ve çatışma olması, direktörlerin hissedarlara bilgi vermeden işlerini yürütmesi ve bu durumun hissedarlara, hisselerinin ederinden daha az bir değere satılacağına ilişkin makül şüphe yaratması gibi birçok örnek gösterilebilir.

 

Bunun dışında mahkeme aşağıdaki durumlarda şirketin tasfiyesine karar verebilir:

  1. Şirket tarafından alınacak bir olağanüstü kararla mahkemenin tasfiyesine izin verilmesi  halinde,
  2. Şirketinin kurulduktan sonraki ilk genel kurul toplantısının (kuruluş genel kurul toplantısı)    zamanında yapılmaması veya ilk genel kurul raporunun zamanında şirketler mukayyitliğine teslim edilmemesi halinde,
  3. Şirketin kurulduğu tarihten itibaren ilk 1 yıl içinde faaliyete geçmemesi veya 1 yıl süre ile faaliyetlerini durdurması halinde,
  4. Şirketin yeterli üye sayısının altına düşmesi halinde (özel ise en az 2 üye, diğer şirketler ise   en az 7 üye)

 Şirketin borçlarını acze düşmesi halinde

 

 Yargıtay Hukuk 41/81, D.29/81

 Fasıl 113 Şirketler Yasası, madde 203

 Yargıtay/Hukuk No: 152,153,154,161 ve 168/2012, D.10/2016

 Halsury’s Law of England , 4th Edition, 1996, Volume 7(3), Sayfa 1547,

Av. Berke Ada
  • Av. Berke Ada
  • Ocak 2019